De derde man, daar gaat het om. Op weg naar de markt met een haan (misschien zelfs gestolen, want daar zijn ze tegenwoordig niet vies meer van, sinds de invasie van Indonesi‰rs. Die hebben hun deze vaardigheid snel bijgebracht). Enarotali, aan de kop van de vliegstrip.

Deze vrouw is al modern: geen graafstok meer, maar een heuse schop, en bovendien met kleren aan. (Enarotali) De jongeman rechts staat met mijn tas met spullen om die naar de vliegstrip te brengen, ik moest in Waghete elektriciteit in orde brengen, aangezien door blikseminslag het een en ander kapot was.

Nog een idyllisch tafereeltje, buiten Wamena, in alle vroegte. Ook op weg naar de markt waar men vaak de hele morgen zit te wachten, hopend iets te verkopen.

Een man met een supergrote kool op weg naar de markt (Wamena)

Dit is een veel voorkomend beeld. Na de werkzaamheden op de akker gaan de vrouwen naar huis, graafstok in de hand en een draagnet vol knollen en bladgroente. En dan komt natuurlijk de keukenarbeid nog. (Wamena)

Een vrouw in de rouw, besmeerd met witte klei, die men niet afwast, ze moet vanzelf in de loop van de tijd verdwijnen. Zwaar beladen bergopwaarts. Ze zijn ware slavinnen.

Terug naar de Baliemvallei, waar ik dit oudje in haar tuin bezig zag. In deze gemeenschappen moet je werken tot je erbij neervalt. Pensioen is er niet bij, oudedagsvoorziening ook niet en van de familie hoeft men vaak ook niet veel te verwachten. Dit mensje kan misschien maar vijftig jaar zijn. Hun leven is een ware slijtageslag.

Bij Waghete genomen: de vrouwen aan het werk. Deze zijn al hoogmodern: ze hebben kleding aan, die overigens vaak nooit gewassen wordt en tenslotte uit elkaar valt. Op de achtergrond enige moderne woningen, want ze hebben golfplaten daken.

Eenzelfde gebeuren, maar ditmaal in de buurt van WAGHETE. Deze zijn al de gelukkige bezitters van een schop!!! Wij staan bij zo iets niet stil, een schop heb je, daar praat je niet over. Ginds was dat iets anders. Als je je hele leven hebt moeten peuteren met een graafstof, is een schop een klein wonder. Overigens zien de lui in de Wisselmeren er grauwer, viezer uit dan in de Baliemvallei.

Blijkbaar is deze man nog niet in het bezit van een schop, en dus schept hij met z'n handen de aarde eruit.